Re: Cmentarze wojskowe w Małopolsce

Moderator: Comen

Andy
Administrator
Posty: 8552
Rejestracja: 19 wrz 2010, o 23:06
Lokalizacja: phpBB 3.2

Cmentarze wojenne w Małopolsce

Post autor: Andy » 19 maja 2018, o 01:07

Kolejny cmentarz, który ostatnio odwiedziłem - Nr 200 (Tarnów-Chyszów).
Tylu młodych ludzi, tyle istnień ludzkich, tyle tragedii rodzinnych... :(

IMG_0713.JPG
IMG_0715.JPG
IMG_0716.JPG
IMG_0719.JPG
IMG_0722.JPG
IMG_0726.JPG
IMG_0727.JPG
IMG_0729.JPG
IMG_0735.JPG
Nie masz wymaganych uprawnień, aby zobaczyć pliki załączone do tego posta.

Andy
Administrator
Posty: 8552
Rejestracja: 19 wrz 2010, o 23:06
Lokalizacja: phpBB 3.2

Cmentarze wojenne w Małopolsce

Post autor: Andy » 26 cze 2018, o 15:33

Spore zmiany czekają cmentarz nr 171 w Łowczówku.
Trwa bowiem przebudowa infrastruktury turystycznej, a później samego cmentarza.
Wszystko w związku z obchodami 100-tnej rocznicy odzyskania niepodległości.

Artykuł: tutaj

Awatar użytkownika
gar
Forumowicz Roku
Posty: 3769
Rejestracja: 5 sty 2014, o 23:45
Lokalizacja: Śląsk

Cmentarze wojenne w Małopolsce

Post autor: gar » 26 cze 2018, o 16:25

germ@n pisze:
26 cze 2018, o 15:33
Spore zmiany czekają cmentarz nr 171 w Łowczówku.
Trwa bowiem przebudowa infrastruktury turystycznej, a później samego cmentarza.
Wszystko w związku z obchodami 100-tnej rocznicy odzyskania niepodległości.

Artykuł: tutaj
Grill przy cmentarzu - dla mnie kierunek dość kontrowersyjny. Dobrze, że ktoś nie wpadł na pomysł, aby grill zrobić na samym cmentarzu.

Andy
Administrator
Posty: 8552
Rejestracja: 19 wrz 2010, o 23:06
Lokalizacja: phpBB 3.2

Cmentarze wojenne w Małopolsce

Post autor: Andy » 26 cze 2018, o 22:45

Jak sądzę chodzi o stworzenie godziwych warunków młodym ludziom, którzy w listopadzie (co roku) szturmują ów cmentarz i jego najbliższą okolicę. W tym roku będzie ich jeszcze więcej, z wiadomego powodu.

Awatar użytkownika
Comen
Moderator
Posty: 5351
Rejestracja: 30 maja 2011, o 00:37
Lokalizacja: Kraków

Cmentarze wojenne w Małopolsce

Post autor: Comen » 27 cze 2018, o 01:36

Ten cmentarz ma jakieś szczególne względy? Jest największy, najłatwiej dostępny czy na jakiś inny sposób wyjątkowy?
Nie byłem wszędzie, ale mam to na uwadze
A może coś o Szwecji? http://swevirtual.blogspot.com/

Andy
Administrator
Posty: 8552
Rejestracja: 19 wrz 2010, o 23:06
Lokalizacja: phpBB 3.2

Cmentarze wojenne w Małopolsce

Post autor: Andy » 27 cze 2018, o 08:44

Comen pisze:
27 cze 2018, o 01:36
Ten cmentarz ma jakieś szczególne względy? Jest największy, najłatwiej dostępny czy na jakiś inny sposób wyjątkowy?
To cmentarz Legionistów Polskich Piłsudskiego.
Napis przy wejściu:
CMENTARZ WOJENNY/ W ŁOWCZÓWKU/ grom. PLEŚNA/ JEST MIEJSCEM UŚWIĘCONYM/ KRWIĄ ŻOŁNIERZY POSLKICH/ POLEGŁYCH NA TUTEJSZYCH/ WZGÓRZACH W R. 1914/ W WALKACH O WOLNOŚĆ I BYT/ NARODU POLSKIEGO/(...)
Cmentarz wyjątkowy dla wielu mieszkańców powiatu tarnowskiego.
Spoczywa tam m.in. 80 Polaków - Legionistów.
Niech mnie proszę poprawią Jan M. lub tadeks, jeśli się mylę, ale na żadnym innym nie ma tak wielu poległych Polaków. Tarnowski oddział PTTK organizuje tam coroczny złaz dzieci i młodzieży, a lokalne władze obchody o charakterze patriotycznym.

Polecam lekturę: http://www.bitwapodlowczowkiem.pl/

Jan M.
Posty: 60
Rejestracja: 10 lut 2017, o 08:37
Lokalizacja: Beskid Niski

Cmentarze wojenne w Małopolsce

Post autor: Jan M. » 27 cze 2018, o 18:17

To cmentarz Legionistów Polskich Piłsudskiego
Na tym cmentarzu pochowanych jest 272 żołnierzy armii austro-węgierskiej i w tej liczbie "nasi" legioniści.
Leżą tam też Rosjanie w liczbie 239.
Na okolicznych cmentarzach również można spotkać nazwiska poległych legionistów.

Odnośnie poległych Polaków pochowanych na jednym cmentarzu, wystarczy spojrzeć na nazwiska poległych pochowanych na cm. 123 Łużna- Pustki. Walczyły tam między innymi pułki 20 (krakowski 88% Polacy),
56(wadowicki 88%), 57(tarnowski91%), 100(cieszyński 37%).
W spisach Polegli w Galicji Zachodniej Jerzego Drogomira jest bardzo dużo polskich nazwisk walczących w tych jednostkach.

Już w 2015 roku mówiło się, że główne uroczystości na 100-lecie odzyskania przez Polskę niepodległości będą na tym cmentarzu.
Oby obecne remonty nie były robione teraz szybko, jedynie pod datę listopadową, choć wykonawca znany z remontów na innych cmentarzach solidny.
Oby nie wymyślono tylko np. czerwonej kostki przed wejściem :-D .

Andy
Administrator
Posty: 8552
Rejestracja: 19 wrz 2010, o 23:06
Lokalizacja: phpBB 3.2

Cmentarze wojenne w Małopolsce

Post autor: Andy » 28 cze 2018, o 12:44

Jan M. pisze:
27 cze 2018, o 18:17
Odnośnie poległych Polaków pochowanych na jednym cmentarzu, wystarczy spojrzeć na nazwiska poległych pochowanych na cm. 123 Łużna- Pustki. Walczyły tam między innymi pułki 20 (krakowski 88% Polacy),
56(wadowicki 88%), 57(tarnowski91%), 100(cieszyński 37%).
W spisach Polegli w Galicji Zachodniej Jerzego Drogomira jest bardzo dużo polskich nazwisk walczących w tych jednostkach.
Byłem niedawno na tym cmentarzu, udało mi się nawet rozwikłać pewną zagadkę. Przeszedłem prawie wszystkie alejki (żona z córką zostały na dole, wkradła się u nich nerwowość z tego powodu🤫) w poszukiwaniu poległych z tarnowskiego pułku. Kurczę, nie widziałem wielu nazwisk polskich żołnierzy. Węgrów z charakterystycznymi wstążkami w barwach narodowych, Austriaków i Rosjan wielu, Polaków w porównaniu z tamtymi niezbyt. Stąd moje pytanie o największą liczbę Polaków spoczywających na jednym cmentarzu z I WŚ.

O tym, że Polacy byli wcieleni do trzech armii i że musieli walczyć ze sobą (ten fakt przeraża mnie najbardziej) chyba każdy z nas pamięta. Jeśli nie z fachowych książek, to nawet ze szkoły, lekcji historii. A u nas sporo o tym mówiono. Mam aktualnie kontakt z p. Stanisławem Kornasiem z PTTK, który od początku lat 90tych zajmuje się Łowczówkiem i który weryfikuje kandydatów do cmentarnej, tematycznej odznaki.

O powyższym cmentarzu kilka postów wcześniej.

Jan M.
Posty: 60
Rejestracja: 10 lut 2017, o 08:37
Lokalizacja: Beskid Niski

Cmentarze wojenne w Małopolsce

Post autor: Jan M. » 28 cze 2018, o 13:33

Zaglądnij do Muzeum w Tarnowie, ew. biblioteki.
Tam w książce J. Drogomira tom I na str.583-590 spis poległych ze 123-ki. Samych polskobrzmiących nazwisk z pułku tarnowskiego jest ponad pięćdziesiąt (nie chce mi się analizować dokładnie).
Dochodzą jeszcze pozostałe "polskie" pułki.
Sprawdź na mapce cmentarza rozmieszczenie poszczególnych pułków.

Andy
Administrator
Posty: 8552
Rejestracja: 19 wrz 2010, o 23:06
Lokalizacja: phpBB 3.2

Cmentarze wojenne w Małopolsce

Post autor: Andy » 28 cze 2018, o 13:46

Jan M. pisze:
28 cze 2018, o 13:33
Zaglądnij do Muzeum w Tarnowie, ew. biblioteki.
Tam w książce J. Drogomira tom I na str.583-590 spis poległych ze 123-ki.
Miałem tę książkę. Z miejscowego oddziału PTTK.
Wierzę na słowo.
Jan M. pisze:
28 cze 2018, o 13:33
Samych polskobrzmiących nazwisk z pułku tarnowskiego jest ponad pięćdziesiąt (nie chce mi się analizować dokładnie).
Szedłem z mapką i w tamtej alejce częściej występują nazwiska pochodzenia austriackiego i węgierskiego. (T)
Jan M. pisze:
28 cze 2018, o 13:33
Dochodzą jeszcze pozostałe "polskie" pułki.
Sprawdź na mapce cmentarza rozmieszczenie poszczególnych pułków.
Byłem, sprawdzałem mapkę przy wejściu na cmentarz, w telefonie i nawet tę z rażącym błędem w Wikipedii. (D)

Pamiętam sporo nazwisk polsko brzmiących z imionami niemieckimi, tudzież w sektorach rosyjskich.
W części pułków armii Austro-Węgierskiej owszem, pamiętam Polaków, ale czy tak wielu, nie jestem pewien...Może za szybko i niezbyt dokładnie przeszedłem ów cmentarz. (T)

Aby mieć 100% pewności prosiłbym w wolnej chwili o porównanie liczby poległych Polaków ze 171 i 123.

Jan M.
Posty: 60
Rejestracja: 10 lut 2017, o 08:37
Lokalizacja: Beskid Niski

Cmentarze wojenne w Małopolsce

Post autor: Jan M. » 28 cze 2018, o 17:39

Nigdy nie lubiłem statystyk, mogę na priv. wysłać skany (łącznie 16 stron-Pustki, 6- Łowczówek ok. 60 nazwisk na stronie). Wnioski wyciągniesz sam.

Andy
Administrator
Posty: 8552
Rejestracja: 19 wrz 2010, o 23:06
Lokalizacja: phpBB 3.2

Cmentarze wojenne w Małopolsce

Post autor: Andy » 28 cze 2018, o 22:59

Pożyczę książkę raz jeszcze.
Dziękuję.

Awatar użytkownika
tadeks
Posty: 774
Rejestracja: 7 cze 2014, o 21:17
Lokalizacja: Słupsk

Cmentarze wojenne w Małopolsce

Post autor: tadeks » 29 cze 2018, o 10:18

Nie siedzę głęboko i nie analizuję w szczegółach tematu ilości i nazwisk poległych, jednak przywołany przez germ@na coś dorzucę.
Jan M. pisze:
27 cze 2018, o 18:17
Na tym cmentarzu pochowanych jest 272 żołnierzy armii austro-węgierskiej i w tej liczbie "nasi" legioniści.
Leżą tam też Rosjanie w liczbie 239.
Wikipedia zaś informuje:
W 20 grobach zbiorowych i 275 pojedynczych pochowano 483 żołnierzy poległych głównie w grudniu 1914 w bitwie pod Łowczówkiem oraz w pierwszych dniach maja 1915 r. Wśród nich jest 80 Polaków.
Być może z tego źródła, którego germ@n raczej nie chwali, korzystał podając liczbę 80.

Inna strona- http://grobywojenne.malopolska.uw.gov.p ... Obiekt/849
podaje:
Pochowano tu 270 żołnierzy z armii austro-węgierskiej, 82 żołnierzy I Brygady Legionów Polskich oraz 239 żołnierzy z armii rosyjskiej poległych w okresie od listopada 1914 do maja 1915 r. Znane są nazwiska 156 pochowanych.
Stronie chyba należy wierzyć, gdyż podaje źródła, m.in:
Archiwum Państwowe w Krakowie, zespół Wojskowy Urząd Opieki nad Grobami Wojennymi Okręgu Korpusu V, sygn. 53.
J. Cisek, K. Stepan, Lista strat Legionów Polskich 1914-1918, Kraków 2006
R. Broch, H. Hauptmann, Zachodniogalicyjskie groby bohaterów z lat wojny światowej 1914–1915, przeł. J. Sznytka, Tarnów 1993, s. 268.
J. Drogomir, Polegli w Galicji Zachodniej 1914-1915 (1918): Wykaz poległych i zmarłych pochowanych na 400 cmentarzach wojskowych w Galicji Zachodniej, T. 2, Tarnów 2002, s. 154-160.
O. Duda, Cmentarze I wojny światowej w Galicji Zachodniej 1914-1918, Warszawa 1995, s. 245-246.

Jednak o poległych Legionistach piszą tak, jakby nie byli zaliczani do poległych z całej armii.

Legiony były oddzielną formacją Armii Austro-Węgierskiej. Jednak w innych jednostkach Armii służyli również Polacy, których też wielu poległo.
Rozbieżność w ilości poległych Polaków może być spowodowana tym, że pełną listę poległych Polaków należy uzupełnić o tych niezidentyfikowanych.
Kilkuset walczących nie zostało zidentyfikowanych, a wiadomo, że polegli. Ci Polacy niezidentyfikowani mogą być uzupełnieniem do dłuższej listy poległych Polaków.
Pytam: czy nie warto, o ile tego już nie zrobiono, umieścić listę Polaków poległych, niezidentyfikowanych, których miejsca pochówku są nie znane, jest wątpliwy lub pochowani są w grobach zbiorowych?

Całą listę 156 zidentyfikowanych poległych, żeby nie szukać po muzeach, archiwach, przejrzeć można tu:
http://grobywojenne.malopolska.uw.gov.p ... Obiekt/849

Jan M.
Posty: 60
Rejestracja: 10 lut 2017, o 08:37
Lokalizacja: Beskid Niski

Cmentarze wojenne w Małopolsce

Post autor: Jan M. » 29 cze 2018, o 17:12

Najbardziej wiarygodną pozycją jest spis poległych autorstwa Jerzego Drogomira.
Legionistów ujmuje w armii A-W (liczba poległych kilka postów wyżej).
Od daty jej publikacji dzięki kilku "zapaleńcom" przybyło jedynie trochę nazwisk żołnierzy, którzy do tej pory byli w rubryce "niezidentyfikowani".
Rudolf Broch podaje tylko ilość grobów na danym cmentarzu.
Oktawian Duda podaje 473 poległych z armii A-W i R oraz 113 Legionistów.
Reasumując "do wyboru, do koloru".

Andy
Administrator
Posty: 8552
Rejestracja: 19 wrz 2010, o 23:06
Lokalizacja: phpBB 3.2

Cmentarze wojenne w Małopolsce

Post autor: Andy » 8 lip 2018, o 22:31

Jan M. pisze:
29 cze 2018, o 17:12
Najbardziej wiarygodną pozycją jest spis poległych autorstwa Jerzego Drogomira.
Będę zatem prosić o zweryfikowanie liczby poległych Węgrów na cmentarzu nr 200 (Tarnów-Chyszów).
Niebawem mam gości z Węgier i zażyczyli sobie wizytę na tym cmentarzu "bo tam dużo jest Węgrów pochowanych". Liczba 534 poległych z armii AW z tablicy przed wejściem jest nieprecyzyjna. Dodatkowo polegli niezidentyfikowani. Czy precyzuje to zagadnienie wspomniana pozycja autorstwa J. Dragomira? (T)

Drugie pytanie: czy pochowani tam Węgrzy to żołnierze polegli w roku 1915, czy również w innych latach?
Pytam o to, ponieważ widziałem na tym cmentarzu nagrobki Rosjan poległych w 1918r. (T)

Jan M.
Posty: 60
Rejestracja: 10 lut 2017, o 08:37
Lokalizacja: Beskid Niski

Cmentarze wojenne w Małopolsce

Post autor: Jan M. » 9 lip 2018, o 20:19

Informacja na tablicy jest precyzyjna, 535 poległych z armii A-W (w tej liczbie niezidentyfikowani), niemieckiej 47, rosyjskiej 760, serbskiej 4, włoskiej 9, polskiej 2, ? 1. Łącznie 1358 poległych w tym 736 znanych i 595 nieznanych.
Przy każdym nazwisku podano nr jednostki w jakiej służył np. P.R.I.R.218, T. K. J. R.3, I.R.77, L.I.R.13 .....itd., itp., oraz datę śmierci.
Teraz trzeba użyć "ściągi" zamieszczonej na końcu książki i analizować skąd są poszczególne jednostki.
Odnośnie dat zgonu, maj 1915- grudzień 1918. Taka rozpiętość w czasie wynika zapewne z tego, że Tarnów był w czasie wojny wielkim lazaretem dla obydwu zwaśnionych stron.

Andy
Administrator
Posty: 8552
Rejestracja: 19 wrz 2010, o 23:06
Lokalizacja: phpBB 3.2

Cmentarze wojenne w Małopolsce

Post autor: Andy » 9 lip 2018, o 23:32

Jan M. pisze:
9 lip 2018, o 20:19
Przy każdym nazwisku podano nr jednostki w jakiej służył np. P.R.I.R.218, T. K. J. R.3, I.R.77, L.I.R.13 .....itd., itp., oraz datę śmierci. Teraz trzeba użyć "ściągi" zamieszczonej na końcu książki i analizować skąd są poszczególne jednostki.
Podejrzewam, że nie zdążę tego uczynić i opowiem moim gościom: "Jest tutaj wielu Węgrów pochowanych", czyli to, co wszyscy już wiemy zbliżając się do tego cmentarza.

Awatar użytkownika
tadeks
Posty: 774
Rejestracja: 7 cze 2014, o 21:17
Lokalizacja: Słupsk

Cmentarze wojenne w Małopolsce

Post autor: tadeks » 10 lip 2018, o 18:25

germ@n pisze:
8 lip 2018, o 22:31
Jan M. pisze:
29 cze 2018, o 17:12
Najbardziej wiarygodną pozycją jest spis poległych autorstwa Jerzego Drogomira.
Będę zatem prosić o zweryfikowanie liczby poległych Węgrów na cmentarzu nr 200 (Tarnów-Chyszów).
Liczba 534 poległych z armii AW z tablicy przed wejściem jest nieprecyzyjna. Dodatkowo polegli niezidentyfikowani. Czy precyzuje to zagadnienie wspomniana pozycja autorstwa J. Dragomira? (T)
1. Z którego roku są dane Drogomira? Według moich dociekań z 2002 r.
2. Tablica. Nie znam i nie szukam całej treści z tablicy. Dane na niej umieszczone są z pracy Drogomira, tak? Kiedy i czy były weryfikowane i uzupełniane?
Jan M. pisze:
9 lip 2018, o 20:19
Informacja na tablicy jest precyzyjna... Łącznie 1358 poległych w tym 736 znanych i 595 nieznanych.
736 + 595 daje 1331. Różnica między 1358, a 1331 jest 27. (???)
germ@n pisze:
8 lip 2018, o 22:31
Drugie pytanie: czy pochowani tam Węgrzy to żołnierze polegli w roku 1915, czy również w innych latach?
Pytam o to, ponieważ widziałem na tym cmentarzu nagrobki Rosjan poległych w 1918r. (T)
Ja mam info, że chowano na tym cmentarzu również po wojnie do 1922 roku, zmarłych z ran i chorób, również m.in. internowanych z korpusu generała Nikołaja Bredowa (poczytaj o nim), Wojska Polskiego, armii włoskiej, armii serbskiej, armii ukraińskiej.
W tym źródle są więc większe liczby : liczba pochowanych 1618, liczba zidentyfikowanych 1022.

Reasumując, podpisuję się pod poniższym:
Jan M. pisze:
28 cze 2018, o 17:39
Nigdy nie lubiłem statystyk...Wnioski wyciągniesz sam

Jan M.
Posty: 60
Rejestracja: 10 lut 2017, o 08:37
Lokalizacja: Beskid Niski

Cmentarze wojenne w Małopolsce

Post autor: Jan M. » 10 lip 2018, o 23:02

Tych 27-miu nieszczęśników należy dodać do zidentyfikowanych (mój błąd).
II tom J. Drogomir rzeczywiście wydał w 2002 (I- 1999, III-2005).
JD nie uwzględniał późniejszych pochówków. Musiał by uwzględniać np. pochówki z II WŚ zarówno z armii niemieckiej i rosyjskiej.

Andy
Administrator
Posty: 8552
Rejestracja: 19 wrz 2010, o 23:06
Lokalizacja: phpBB 3.2

Cmentarze wojenne w Małopolsce

Post autor: Andy » 10 lip 2018, o 23:06

Jeśli zdążę, to przeliczę węgiersko brzmiące nazwiska z tej listy... (książki nie posiadam). Chyba, że ktoś ma teraz więcej czasu i może pomóc? (S)

Andy
Administrator
Posty: 8552
Rejestracja: 19 wrz 2010, o 23:06
Lokalizacja: phpBB 3.2

Cmentarze wojenne w Małopolsce

Post autor: Andy » 19 lip 2018, o 22:49

tadeks pisze:
19 lip 2018, o 15:45
Żeby nie zanudzać, esencja wyprawy, czyli, cmentarze wojenne odwiedzone w ciągu tych kilku dni:
314 - Bochnia,
299 - Lipnica Murowana (za kościołem),
303 - Rajbrot,
300 - Rajbrot Kobyła,
357 - Kamionka Mała (Jastrząbka),
368 - Jabłoniec,
369 - Golców,
359 - Jaworzyna,
358 - Laskowa,
301 -Żegocina,
302 - Żegocina,
307 - Łąkta Dolna,
307 - Łąkta Dolna,
305 - Łąkta Dolna,
308 -Królówka,
304 - Łąkta Górna,
342 - Łapanów,
340 - Zonie,
341 - Wichraż (Wola Nieszkowska),
309 - Trzciana,
366 - Limanowa,
365 - Tymbark,
381 - Wieliczka (to przerwa w drodze do Krakowa i do Słupska).
tadeks,
na ilu (których) jeszcze nie byłeś? (T)

Awatar użytkownika
Norden
Posty: 799
Rejestracja: 8 paź 2010, o 23:41
Lokalizacja: Wojnicz

Cmentarze wojenne w Małopolsce

Post autor: Norden » 6 paź 2018, o 21:56

Znalezione w pobliżu cmentarzy wojskowych w Lichwinie...
cwLichwin.jpg
Nie masz wymaganych uprawnień, aby zobaczyć pliki załączone do tego posta.

Andy
Administrator
Posty: 8552
Rejestracja: 19 wrz 2010, o 23:06
Lokalizacja: phpBB 3.2

Cmentarze wojenne w Małopolsce

Post autor: Andy » 22 lis 2018, o 11:25

Nikt jeszcze o tym nie napisał, ale w dniu 9 listopada między godz. 10.00 a 12.00 cmentarz nr 171 nawiedziło przeszło 1500 uczniów ze szkół powiatu tarnowskiego w ramach XXX Złazu Patriotyczno-Turystycznego "Szlakami Legionistów - Łowczówek 2018". Byłem tam wtedy i powiem, że jestem pod wielkim wrażeniem zaangażowania młodych ludzi. Spoczywający tam Legioniści i ich zagraniczni współtowarzysze broni są im za to na pewno wdzięczni. Miało się wrażenie, jakby byli wtedy z nami obecni. Wielkie brawa dla organizatorów i opiekunów grup. (B)

Andy
Administrator
Posty: 8552
Rejestracja: 19 wrz 2010, o 23:06
Lokalizacja: phpBB 3.2

Re: Cmentarze wojenne w Małopolsce

Post autor: Andy » 3 maja 2019, o 14:16

1 maja z inicjatywy tadeksa odwiedziliśmy 22 cmentarze położone na terenie gmin Pleśna, Zakliczyn i Gromnik. Ekipa 3 osobowa: tadeks, Comen i ja. Poproszę o komentarz i ewentualne zdjęcia. ;)

Awatar użytkownika
Comen
Moderator
Posty: 5351
Rejestracja: 30 maja 2011, o 00:37
Lokalizacja: Kraków

Re: Cmentarze wojenne w Małopolsce

Post autor: Comen » 5 maja 2019, o 14:45

Bardzo interesująca tematyczna wycieczka w pięknych okolicznościach wiosennej przyrody.
Panorama pasma Brzanki.jpg
Kompleks nekropolii związany z kampaniami I wojny światowej. Bitwy na tych terenach toczyły się głównie w grudniu 1914 roku i maju 1915 roku. Cmentarze są zróżnicowane pod względem wielkości, architektury i położenia.
Błonie.jpg
Na Wale.jpg
Faściszowa.jpg
Koszyce.jpg
4 z nich to wydzielone kwatery na lokalnych cmentarzach (Janowice, Zakliczyn, Siemiechów, Gromnik), inne położone w dnie dolin, na stokach i pogórskich grzbietach, w terenie leśnym lub bardziej otwartym.
Zakliczyn.jpg

Często ich miejsce wskazują stare drzewa.
Gromnik.jpg
Jeden znajduje się nawet w niszy osuwiska (Roztoka), przy czym mur okalający założenie pełni zapewne dodatkową rolę stabilizującą niepewny grunt.
Roztoka.jpg
Ostatni z odwiedzonych w miejscowości Chojnik w dolinie Białej był trudny do znalezienia, położony w lesie, odcięty od głównej drogi przez zabudowania - nie prowadziła do niego żadna ścieżka, aczkolwiek na miejscu znalazła się tabliczka informacyjna.
Chojnik.jpg
Duże cmentarze posiadają zazwyczaj monumentalne pomniki z wyrytymi na nich inskrypcjami w języku niemieckim. Imponujący był zwłaszcza kamienny obelisk na cmentarzu w Dąbrówce Szczepanowskiej a obok niego fragmenty dawnych (zrekonstruowanych?) okopów.
Dąbrówka obelisk.jpg
Dąbrówka okopy.jpg
Nieopodal w lesie równie uroczy cmentarz z monumentalną kaplicą.
Kaplica Lubinka.jpg
Większość obiektów zaopatrzona jest w tabliczki informacyjne "Szlak frontu wschodniego I wojny światowej" współfinansowane przez władze wojewódzkie, powiatowe i fundusze unijne. Stosunkowo nieregularnie pojawiają się natomiast drogowskazy do cmentarzy na drogach publicznych - jeden z nich musieliśmy nawet przekręcić, aby wskazywał właściwy kierunek.
Drogowskaz.jpg
Jeśli chodzi o pochówki - groby zaopatrzone są zazwyczaj w metalowe krzyże jednoramienne lub dwuramienne (tzw. lotaryńskie). Zdarza się niestety, że niektóre z nich są oderwane lub przewrócone, ale generalnie większość cmentarzy została zrewaloryzowana.
Krzyż.jpg
Są mogiły pojedyncze i zbiorowe, np. w Gromniku.
Gromnik mały.jpg
W obrębie cmentarza chowano wspólnie żołnierzy zwaśnionych armii przy czym rosyjscy znacznie częściej są anonimowi. Zadziwiająco dużo Włochów - zapewne Tyrolczyków w CK Armii, poza tym po nazwiskach Węgrzy, Czesi, Niemcy, Jugosłowianie, Ukraińcy, Rosjanie oraz Polacy, zazwyczaj z rodzimymi nazwiskami, ale imionami zapisywanymi wg oficjalnych niemieckich wersji typu Nikolaus zamiast Mikołaj itp.
Pedrotti.jpg
Lubotić.jpg
Polacy.jpg

W Zakliczynie mamy osobny cmentarzyk z grobami wyznania mojżeszowego (jedyny z tego okresu), ale trafiały się też pochówki Żydów na innych cmentarzach i to nawet pod znakiem krzyża.
Zakliczyn kirkut.jpg
W Zbylitowskiej Górze pochówek kobiety Rosjanki o nazwisku Samkowa.
Samkowa.jpg
Zagadkowy skrót na jednym z nagrobków - może ktoś wie co oznacza inskrypcja lapp?
Lapp.jpg

Zdarza się, że pojedyncze mogiły są odwiedzane i przyozdabiane kwiatami lub wieńcami. Tak było np. na pięknym leśnym cmentarzu nad Melsztynem koło wsi Charężów.
Melsztyn Charężów.jpg
Melsztyn Charężów2.jpg
Oprócz austriackiej organizacji Schwarz Kreuz dbającej o groby wojenne wyróżnić należy w tym względzie inicjatywy miejscowych szkół a nawet osób prywatnych. Bywa, że na cmentarzach znajdują się mogiły czy nawet kwatery poświęcone legionistom lub Polakom walczącym z najeźdźcą kilkadziesiąt lat później w czasie II wojny światowej. Oprócz samych cmentarzy odwiedziliśmy jeszcze wieżę widokową w Dąbrówce Szczepanowskiej, spojrzeliśmy na pałacyk w Janowicach no i skorzystaliśmy z oferty gastronomicznej zajazdu pod zamkiem w Melsztynie.
Wieża w Dąbrówce.jpg
Pałac w Janowicach.jpg
Kończąc dziękuję towarzyszom podróży za mile spędzony czas, opiekę logistyczną, znawstwo tematu, ciekawie wyznaczoną trasę w obszarze, który do tego dnia (poza Zakliczynem i Doliną Białej) był dla mnie prawie zupełną terra incognita.
Nie masz wymaganych uprawnień, aby zobaczyć pliki załączone do tego posta.
Nie byłem wszędzie, ale mam to na uwadze
A może coś o Szwecji? http://swevirtual.blogspot.com/